Blog

Fotoboeken; geen anachronisme maar toekomstbestendige verzameling.

Als ik Foam, of een ander fotomuseum binnen ga, loop ik eerst langs de boeken. Altijd, hoe verlokkend de tentoonstelling ook is. Het fotomuseum Huis Marseille heeft een met egards omgeven tentoonstelling van fotoboeken in hun shop. Alles topniveau en zorgvuldig door Tim Mooij Knip geselecteerd. “Hier gaan ze een gesprek aan met elkaar”, zei hij.

Miljarden foto's worden gedeeld en vrijwel direct weer vergeten. Dan is zo’n boek met stilstaande beelden voor mij een bijna archaïsche weldaad. Het is zwaar, kostbaar, langzaam en vraagt iets waar de hedendaagse beeldcultuur steeds minder ruimte voor lijkt te hebben: aandacht. En dat heb ik.

Want juist daarin schuilt voor mij zijn kracht. Een fotoboek onttrekt zich aan de logica van de snelle wereld.

Als ik een fotoboek opensla, kom ik een ander ritme. De volgorde van de beelden ligt vast. De pagina's bepalen het tempo. Ik ben geen consument van losse beelden, maar van een zorgvuldig gecomponeerd verhaal.

Digitale beelden zijn reproduceerbaar. Ze verschijnen overal tegelijk en verdwijnen zonder spoor. Hoe meer foto's er zijn, hoe moeilijker het wordt één foto werkelijk te zien. Ook ik ontkom er niet aan.

Maar het fotoboek helpt mij precies het tegenovergestelde te doen. Het beperkt. Het selecteert. Het sluit uit. Dat maakt het fotoboek tot meer dan een verzameling afbeeldingen. Het is een vorm van denken waar ik deelgenoot van ben gemaakt. Herhaling wordt herinnering. Variatie wordt argument.

Een boek veroudert. Krijgt een patina of ezelsoren. Digitale bestanden kennen geen patina. Ze verouderen technisch, niet menselijk.

Misschien is dat uiteindelijk het onderscheid tussen informatie en herinnering.

Een bestand bewaart data. Een boek bewaart ervaring.

Het fotoboek is dan geen overblijfsel uit een verdwenen tijdperk. Het is een antwoord op wat zichtbaar werd in het digitale tijdperk.

De mooiste antwoorden liggen echter niet in een museum winkel maar in een ‘snoepwinkel’ waarvoor ik een omweg maak; de Photobookstore in Rotterdam van Marc Nolte. Zodra mijn fotoboek er ligt laat ik het weten.